© Copyright Bài Học Hay

Giải bài tập nâng cao ngữ văn 6, Hướng dẫn tìm hiểu đề

Thứ tư - 13/11/2019 11:30
Hướng dẫn giải đáp ngữ văn 6, Phần tập làm văn, Chương I. Văn tự sự, Hướng dẫn tìm hiểu đề

Đ 1 : - Yêu cầu v ni dung : Kể lại truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên.
- Yêu cầu về hình thức diễn đạt : Dùng ngôi kể thứ nhất (nhân vật bà Âu Cơ trực tiếp kể chuyện). Vì vậy ở phần đầu bài văn có thể tạo tình huống để nhân vật xuất hin và đóng vai người kể. Đối tượng nghe là các cháu của bà Âu Cơ (có thể mở đầu bằng những câu đối thoại giữa bà và cháu). Mt khác, vì người kể là bà Âu Cơ nên trình tự kể trong ni dung chính có thể thay đổi : Không nên bắt đầu bằng lời giới thiu về Lạc Long Quân, mà phi đ cho bà Âu Cơ tự giới thiệu về mình trước... Hoặc trong quá trình kể, bà Âu Cơ có thể trực tiếp bộc lộ những cảm xúc, suy nghĩ của mình (sự ngạc nhiên thích thú khi đt chân lên min đất Lạc Việt, nỗi buồn khi thiếu vắng Lạc Long Quân,...).

Đề 2 : - Yêu cầu về nội dung : Kể lại truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy.
- Yêu cu v hình thức : K theo ngôi thứ nhất (Lang Liêu trực tiếp kể chuyện). Theo đ ra, Lang Liêu kể lại toàn bộ diễn biến về sự ra đời của hai loại bánh trong buổi l dâng quang. Vì vậy, không th dùng lại thứ tự kể cũ mà cần phải thay đổi. Mở đầu câu-chuyện là không khí của buổi lễ đăng quang. Từ dó, Lang Liêu mới lần lượt kể lại quá trình diễn biến của câu chuyện : Việc vua cha nêu yêu cầu v lễ vật, nỗi lo lắng bun rầu của chàng khi thấy mình thất thế, sự xuất hiện vị thần trong mơ cùng với lời khuyên, những suy nghĩ của Lang Liêu khi làm từng loại bánh, nim vui bất ngờ của chàng trước lời tuyên bố của vua Hùng.

Đề 3 : - Yêu cầu về nội dung : K lại truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh.
- Yêu cầu v hình thức : Có th dùng ngôi kể thứ nhất hoặc ngôi kể thứ ba. Theo yêu cầu của đề thì Thuỷ Tinh găp lại M Nương để thanh minh chuyện cũ. Do đó thứ tự kể phải đi từ hin tại ri quay về quá khứ. Mặt khác, trong bài làm phải hình dung được những lời đối đáp giữa hai nhân vật Thủy Tinh và M Nương. Những lời đối đáp này phải xen vào giữa câu chuyện kể của Thuỷ Tinh, mục đích chính là tạo điều kin cho Thuỷ Tinh thanh minh về ni oan của mình. Câu chuyện có thể chọn một cách kết thúc mới theo kh năng sáng tạo của người viết.

Đ 4 : - Yêu cầu : v nội dung : kể lại truyện cổ tích Ông lão đánh cá và con cá vàng.
- Về hình thức din đạt : cũng dùng ngôi kể thứ nhất (nhân vật mụ vợ kể chuyện). Vì vậy, cốt truyện có thể thay đổi ở một s chi tiết, mở đầu không phải là cảnh ông lão giải thoát cho con cá vàng ngoài biển cả mà phải là cảnh mụ vợ đang ngồi trong túp lều nát bên cạnh cái máng lợn ăn sứt mẻ... Mụ vợ là người kể nên trong quá trình dẫn dắt cốt truyện phải để cho mụ trực tiếp bộc lộ những suy nghĩ, những thái độ của mình (tức giận khi nghe ông lão kể chuyện thả con cá vàng, ngồi mơ những vin cảnh trong tương lai, khát vọng được đổi đời,...). Có thể kết thúc câu chuyện bằng một bài học mà mụ vợ tự rút ra cho mình khi ngồi trước cái máng lợn ăn sứt mẻ trong túp lều rách nát.

Đề 5 : - Yêu cầu về nội dung : Kể lại truyện Cây khế theo một cách kết thúc mới.
- Yêu cầu v cách thức diễn đạt: cũng dùng ngôi kể thứ nhất (người anh tự kể lại câu chuyện). Yêu cầu này bắt buộc cách kết thúc phải thay đổi. Nếu theo cách kết thúc cũ, đ người anh chết giữa biển khơi thì anh ta làm sao có thể kể lại câu chuyện này. Do đó, kết thúc mới cho truyện Cây khế phải là người anh vẫn sống để trở về sau khi đã tự rút ra cho mình một bài học nhớ đời v thói tham lam. Có th để cho hai anh em từ đó sống hoà thuận.

Đ 6 : - Yêu cầu v nội dung : Kể lại quá trình phấn đấu của một học sinh (từ chỗ học kém, vươn lên tr thành một học sinh khá).
- Yêu cầu v hình thức : Dùng ngôi kể thứ nhất (nhân vật tự kể v mình). Thứ tự kể không nên theo trình tự thời gian xuôi chiu (từ quá khứ đến hin tại) mà có th bắt đầu câu chuyện bằng hin tại (kết qu phấn đấu của nhân vật). Sau đó nhớ lại quá trình phấn đấu. Ngoài nhân vật người kể chuyện, có thể đưa vào một số nhân vật khác (cô giáo, bạn, mẹ,...).

- Một số lưu ý : Cốt truyện này không cần thiết phải có sự sáng tạo nhiu. Tuy vậy, người kể phải chú ý đến tính hợp lí của nó. Chẳng hạn như quá trình thay đổi từ một học sinh kém vươn lên thành một học sinh khá không th diễn ra trong một thời gian ngn (một tháng, một học kì) mà phải có một thời gian vừa phải, đủ để thay đổi lực học của người kể chuyện (một năm, hai năm). Mặt khác, việc phấn đấu từ một học sinh kém lên một học sinh khá đòi hỏi phải vượt qua nhiu khó khăn thử thách, không dễ dàng gì. Thậm chí phải để cho nhân vật có những lúc chán nản, muốn bỏ cuộc. Phải chỉ ra được nguyên nhân vì sao lại có sự thay đổi trong tư tưởng của người kể (từ chỗ học sinh kém quyết tâm vươn lên học khá. Như vậy, có th tạo một tình huống bất ngờ, cho nhân vật nhận ra nỗi khổ vì học kém, từ đó nuôi ý chí vươn lên,...).

Đ 7 : - Yêu cầu : Kể lại câu chuyện mình trở thành "cô chủ nhỏ", thay mẹ làm mọi việc trong gia đình khi mẹ bị ốm. Với nội dung này, người kể phải tự tìm ra các chi tiết diễn biến của câu chuyện (tức là phải có sự sáng tạo).

- Yêu cầu về hình thức : Nên dùng ngôi thứ nhất để kể chuyện. Tình huống chính thì đ ra đã chọn (mẹ bị m, em tr thành cô chủ nhỏ). Từ tình huống ấy, người kể phải biết đan xen giữa những tình tiết kể lại công vic mình đã làm với những cảm xúc, những suy nghĩ (thương mẹ, lo lắng cho sức khỏe của mẹ, muốn được giúp mẹ, tự thấy mình đã khôn lớn,...).
- Một số lưu ý : Phải đm bo tính hợp lí (cô ch nhỏ làm thay công việc của mẹ, nhưng chỉ nên dừng lại những công việc vừa sức : đi chợ, nấu cơm, nấu cháo, lấy thuốc, lấy nước, quạt cho mẹ, dỗ em,...). Trong câu chuyện nên dùng một s lời hội thoại giữa hai mẹ con. Có thể để cho người mẹ khen ngợi, động viên,...

Đề 8 : - Yêu cầu về nôi dung : Câu chuyện kể phải nói lên được sự gắn bó giữa người kể với những người xung quanh mình (có thể là những người lớn tuổi, có thể là những người bạn cùng tuổi,...). Theo yêu cầu của đề ra thì chỉ cần đề cập tới một k niệm đáng nhớ (không được kể lan man và kỉ nim được kể phải thật sâu sắc thì mới đáng nhớ).

- Yêu cầu v hình thức din đạt: Dùng ngôi kể thứ nhất. Cốt truyện phải hấp dẫn với tình huống bất ngờ và cách xử lí tình huống thông minh, sáng tạo. Người kể phải là người trong cuốc, chứng kiến toàn bộ diễn biến của câu chuyện...

- Cốt truyện tham khảo : "Trong xóm em có người khó tính nổi tiếng (có thể là một ông lão cáu kỉnh, một bà lão lắm điều,...) khiến cho mọi người xung quanh cảm thấy ngại, không muốn tiếp xúc - nhất là lũ trẻ. Nhưng trong vườn nhà người ấy lại có một cây ổi đào rất ngon khiến cho lũ trẻ nhiều hôm đứng ngoài, nhìn vào thèm thung. Một hôm, lũ trẻ bàn chuyện trộm ổi. Đầu têu trò này chính là em. Bàn xong kế hoạch thì lại đùn đẩy nhau vì ai cũng sợ. Em nổi máu "iêng hùng" xung phong trèo tường lẻn vào. C bọn nấp sẵn gần đó đợi kết quả. Rồi một tình huống xảy ra : Khi đã trèo lên ngọn ổi, đang hoa mắt trước những trái ổi chín thơm nức thì em git mình vì nghe tiếng chó sủa. Ri tiếng hắng giọng của ch nhà.

Luống cuống sợ hãi, em hụt chân bị ngã, không biết trời đất gì. Khi tnh lại thấy mình đang nm trên giường của nhà ông lão (hoặc bà lão) khó tính ấy. Xung quanh là những gương mặt thân quen : bố, mẹ, lũ bạn, ông lão (bà lão) ch nhà,... Không ai mắng em một câu nào, ch lo lắng. May mà em không bị gãy chân, gãy tay, ch đau ê ẩm. Khi cho em v nhà, ông lão (bà lão) chủ nhà còn gửi theo cả một túi ổi thơm nức và dặn chung cả bọn trẻ : "Bao giờ muốn ăn ổi thì phải vào xin, không được tự ý trèo cây". Từ đó ông lão (bà lão) chủ nhà không còn đáng sợ đối với lũ tr. Thậm chí em và lũ trẻ còn thấy ông (bà) thật gn gũi, thân thiết".

Đề 9 : - Yêu cầu v nội dung : Câu chuyện kể phải nói lên được một lỗi lầm của em đối với ông (bà) khiến cho em cảm thấy hối hận. Theo yêu cầu của đề, không được kể lan man dài dòng, mà chỉ nên chọn một tình huống cụ thể.

- Yêu cầu v hình thức diễn đạt : Cũng dùng ngôi kể thứ nhất. Câu chuyện muốn hấp dn thì phải tạo được tình huống. Số lượng nhân vật có th là : em (người kể chuyện), ông (hoặc bà), bố, mẹ,... Nên đưa vào chuyện một số chi tiết nói lên li lầm. Có thể dùng một số câu hội thoại.

- Những tình huống (lỗi lầm) có thể xảy ra : tỏ thái độ vô lễ hoc thiếu tình cảm đối với ông (bà), không nghe lời ông (bà),...

Đề 10 : - Yêu cầu về nội dung : Kể lại một câu chuyện nói lên tình cảm của anh em (chị em) trong một gia đình. Tình huống chuyện đã được nêu rõ : Người em làm hỏng một thứ đồ chơi nào đó của chị (anh). Cách giải quyết tình huống như thế nào là do người kể chuyện tự tìm. Có thể coi đây là một dạng đề đòi hỏi sự sáng tạo.

- Yêu cầu về hình thức din đạt: Đ cho trước hai nhân vật chính : hai chị em (hoặc hai anh em). Ngoài hai nhân vật này có th bổ sung thêm một vài nhân vật phụ khác : bố, mẹ hoặc ông, bà. Có th dùng ngôi kể thứ nhất (để cho một trong hai nhân vật chính trực tiếp k chuyện); hoặc dùng ngôi kể thứ ba.

- Một số cách giải quyết tình huống :
+ Người em sau khi làm hỏng đồ chơi đã không dũng cảm nhận lỗi, nhưng người chị (anh) đã rng lượng tha thứ khiến cho người em cm thấy ân hn.

+ Khi người em làm hỏng đ chơi, người chị (anh) đã tỏ ra tức giận, bắt em phải đền, hoặc khóc lóc. Người em d dành, hoặc tự nguyn lấy một thứ đồ chơi khác của mình đến cho chị (anh). Sau đó, người em có thể theo bố, mẹ, ông, bà đi xa (về quê hoặc đi tham quan). Người chị (anh) cảm thấy ân hận và nhớ em.

Đề 11 : - Yêu cầu v nội dung : Câu chuyện kể phải đ cập tới kết quả của một lần vì mải chơi và em đã không học bài. Đ ra chỉ mới nêu tình huống, chưa có cách giải quyết và kết cục cụ thể. Do đó, người kể phải tự hình dung ra diễn biến của câu chuyện đ k lại. Đây cũng là dạng đ đòi hỏi sự sáng tạo.

- Yêu cầu về hình thức diễn đạt: Nên k theo ngôi thứ nhất (người kể là người trong cuộc, trực tiếp tham gia vào tình huống truyện). Theo cách dẫn dắt của dồ ra thì người dẫn truyện ngoài việc nêu lên các tình tiết, sự kin còn phải trực tiếp bày tỏ tâm trạng của mình. Thời gian din ra câu chuyện không cần dài (ch cần một buổi tối và một buổi sáng hôm sau), v nhân vật, ngoài nhân vật chính đứng ra dẫn truyện có thể thêm một số nhân vật phụ : lũ tr trong xóm, thầy giáo,...

Trong câu chuyện có th dùng một số lời hội thoại trực tiếp phần đầu (khi lũ tr rủ rê chơi trò đánh trận giả); còn phần sau của câu chuyện chủ yếu tập trung diễn t tâm trạng của người kể (lo lắng và bất lực vì không làm được bài, hối hận, tự trách mình,...).

Đ 12 : - Yêu cu về nội dung : Câu chuyện kể nên tập trung vào một nội dung cụ thể : "công cha" hoặc "nghĩa mẹ". Nội dung cần cụ th với những tình huống, những chi tiết diễn ra tại một thời điểm, một không gian nhất định. Không nên sa vào phát biểu cảm nghĩ v "công cha" hoặc "nghĩa mẹ". Dù kể nội dung nào thì câu chuyện phải có ý nghĩa giáo dục sâu sắc.

- Yêu cầu về hình thức din dạt : Có th chọn kể ở ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba. Dù kể ở ngôi nào thì nhân vật phải có tên cụ thể, có đặc điểm hình dáng và tính cách cụ thể, và nhất là phải đạt trong tình huống cụ thể. Nếu kể ngôi thứ nhất thì ngoài việc dẫn dắt các tình tiết của câu chuyện, người kể phải bày tỏ được những suy nghĩ, tình cảm của mình đối với "công cha" ("nghĩa mẹ").

Đề 13 : - Yêu cu v nội dung : Câu chuyện kể phải làm nổi bt một k niệm về tình bạn. Kỉ niệm ấy gắn với một tình huống cụ th (tình cảm đối với một người bạn mới làm quen nhân dịp cùng bố mẹ đi tham quan hoặc du lịch).

- Yêu cầu về hình thức din đạt : Nên chọn ngôi kể thứ nhất. Các nhân vật tham gia vào câu chuyện gm : em - vai người kể và người bạn mới quen (có thể cho nhân vật người b hoặc người mẹ xuất hin). Nên kể dưới dạng hi tưởng (nhân một sự kiện nào đó để nhớ lại chuyện cũ). Người kể phải dựng được tình huống làm quen một cách hợp lí, phải làm nổi bật được đặc điểm ngoại hình cũng như tính cách của người bạn, nhất là phải tập trung vào một k niệm cụ th, sâu sắc (không nên kể tràn lan).

Đ 14 : Nội dung câu chuyện phải liên quan đến đề tài bảo v môi trường. Tuy vậy qua cách dẫn dắt của đề ra, ta có thể thấy rõ người làm bài phải sáng tạo một cốt truyện cụ thể để viết một tác phẩm dự thi nói về đề tài "bảo v môi trường" đúng theo mục đích yêu cầu của đợt thi sáng tác.

- Yêu cầu về hình thức diễn đạt : Đây là một câu chuyện nhỏ tham gia cuộc thi, do đó nó phải có hình thức của một tác phẩm văn học hơn là một bài văn. Không cần phải nhắc tới lí do viết truyện, cũng không cần nhắc tới cuộc thi, nên đi thng vào diễn biến ct truyện. V ngôi kể, có thể chọn ngôi thứ nhất hay ngôi thứ ba tuỳ ý. Mặc dù trong đề ra có nhc tới đề tài "bo v môi trường", nhưng khi làm bài không nhất thiết phải đưa cụm từ này vào. Nên đ cho nội dung câu chuyện tự toát lên ý nghĩa.

Đề 15 : - Yêu cu về nội dung : Câu chuyện kể phải khái quát lên được tình cảm gia đình (hoặc một tình cảm nào đó : tình cảm bạn bè, tình thầy trò,...) thông qua một tình huống truyện cụ thể : một cô bé (cậu bé) gặp trường hợp. đi học mà rơi vào hoàn cảnh mưa, lạnh, không có áo ấm và ni lông. Để ra chỉ gợi mở tình huống, đòi hỏi người kể chuyện phải sáng tạo, hình dung ra sự phát triển của tình huống truyện và cách giải quyết. Ý gợi mở rất rng, ngoài nhân vật chính gặp hoàn cnh đặc bit, đ ra không nhc tới một nhân vật nào, cũng không hé mở bất cứ một cách giải quyết nào. Chỉ biết rng nhân vật chính của câu chuyện rất cần sự giúp đỡ và chắc chắn phải nhận được sự giúp đỡ. Nếu muốn ca ngợi tình cảm gia đình thì người xuất hiện để giúp đỡ em bé là ông, bà, cha, mẹ,... Nếu muốn ca ngợi tình bạn thì người giúp đỡ là một học sinh khác...

- Yêu cầu về hình thức diễn đạt: Nhân vật không cần nhiều, ch từ hai đến ba nhân vật là đủ. Đ làm nổi bật được tình huống truyện, phải xen vào những đoạn văn tả (tả thời tiết, tả tâm trạng lo sợ của nhân vật,...). Cách giải quyết tình huống cũng phải thật bất ngờ (khi nhân vật chính của câu chuyện quá lo lắng hoảng sợ và trời cứ tối dần, nhân vật thứ hai mới được xuất hiện...).

Đề 16 : - Yêu cầu về nội dung : Dù lời dẫn dắt của đề ra có nhắc tới Sơn Tinh, Thuỷ Tinh, vua Hùng, nhưng ni dung cốt truyện lại không phụ thuộc vào truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh. Câu chuyện mà để yêu cầu kể đòi hỏi phải thực sự sáng tạo và là sản phẩm của trí tưởng tượng. Nội dung câu chuyện phải đề cập tới việc vị thn núi Sơn Tinh hiên lên, giúp cho con người chống lại Thuỷ Tinh.

- Yêu cầu về hình thức diễn đạt: Nên dùng ngôi kể thứ ba. Các nhân vật xuất hiện trong câu chuyện gm : con người (không nên nêu tên cụ thể), Thuỷ Tinh, Sơn Tinh. Trong quá trình xây dựng hình tượng nhân vật, có thể vận dụng những đặc điểm tính cách, tài năng của hai nhân vật Sơn Tinh, Thuỷ Tinh như trong truyn thuyết cũ. Tuy nhiên bên cạnh đó cần có cái nhìn hiện đại đối với các nhân vật. Để câu chuyện hấp dẫn và có ý nghĩa giáo dục cao thì phải tạo nên được những tình huống cụ thể, phải sử dụng văn miêu tả (t hình ảnh hai vị thần, tả sự thắng thế của thần nước, tả cảnh con người được tiếp sức chống lại nạn lũ lụt,...).

- Lưu ý : Nguyên nhân của nạn lũ lụt mà Sơn Tinh đ cập tới trong câu chuyện chính là do con người tàn phá rừng đầu ngun, không chăm lo việc đê điều,...

Đ 17 : - Yêu cầu về ni dung : Câu chuyện kể phải ghi lại được cuộc trò chuyện lí thú giữa một ngọn núi và một con suối. Đ ra đã nêu rõ đặc điểm tính cách của từng nhân vật (được nhân hoá). Thông qua nội dung câu chuyện, người kể phải làm toát lên được ý nghĩa giáo dục thật sâu sắc.

- Yêu cầu v hình thức diễn đạt: Nên kể ngôi thứ ba, và ch cần hai nhân vật: ngọn núi và dòng suối. Mi nhân vật phải th hin tính cách phù hợp với đặc đim ngoại hình : ngọn núi to lớn sừng sững, suốt đời dứng yên một ch thì tính tình điềm đạm, chín chắn (gọi là bác Núi); còn dòng suối có thân hình mềm mại chy suốt đêm ngày được ngao du đây đó thì tính tình huênh hoang, l lướt, thích rong chơi (gọi là cô Suối)... Cuộc đối thoại giữa hai nhân vật cần ngn gọn nhưng phải làm toát lên được quan điểm sống cũng như tính cách của mỗi nhân vật. Kết thúc chuyện phải bất ngờ và mang tính giáo dục (dòng suối phải nhận ra sự sai lầm trong li sống và suy nghĩ của mình).

Đ 18 : Yêu cầu về nội dung : Câu chuyện kể phải ghi lại được cảnh chia tay xúc động giữa người mẹ và Thánh Gióng. Thực ra đây là một câu chuyện truyn thuyết đã được lưu truyền nhưng chi tiết chia tay chưa được nói tới. Như vậy nội dung kể hoàn toàn mới, đòi hỏi người kể phi thực sự sáng tạo. Qua câu chuyện, người kể phải làm toát lên được tấm lòng của một người mẹ Việt Nam (thương con, lo lắng cho sự an nguy của con, nhưng lại dũng cảm gạt tình riêng đ hướng tới trách nhim đối với cộng đng, nhắc nhở con làm tròn sứ mệnh mà nhân dân, đất nước đã dành cho). Đồng thời qua câu chuyện cũng phải làm toát lên được v đẹp hình tượng Thánh Gióng (thương mẹ, yêu nước, sẵn sàng chiến đấu đ bo vệ đất nước). Cuộc chia tay phải th hiện sự lưu luyến, bịn rịn nhưng lại toát lên không khí anh hùng ca.

- Yêu cầu về hình thức diễn đạt : Nên kể theo ngôi thứ ba. Để làm nổi bật cuộc chia tay và tính cách các nhân vật, có thể đan xen giữa những mu đối thoại những đoạn văn miêu tả thật đặc sc (tả hình nh Thánh Gióng đang cưỡi trên lưng ngựa sắt, t hình ảnh người mẹ già nua nhỏ bé, tả không khí chia tay,...), lời thoại cũng cần phải lựa chọn. Nên dùng cách nói của người xưa (cách dùng từ ngữ, hình ảnh, cách biểu lộ tình cảm). Không nên hin đại hoá hình thức kể chuyện đối với bài văn này.

Đ 19 : Yêu cầu về nội dung : Câu chuyện phải ghi lại được lời tâm sự của một cây bàng non trong mt tình huống cụ thể : bị lũ trẻ b gãy cành, làm rụng lá. Nội dung lời tâm sự vừa thể hiện được sự đau đớn xót xa, vừa toát lên thái độ oán trách. Thông qua câu chuyện, người kể phải giúp cho bạn đọc rút ra được bài học v ý thức bảo v môi trường.

- Yêu cầu v hình thức diễn dạt : nên dùng ngôi kể thứ nhất, nhân vật trung tâm chính là người dẫn truyện (cây bàng non). Ngh thuật nhân hoá phải được sử dụng một cách sáng tạo, hợp lí. Dưới hình thức là lời tâm sự nhưng thực chất đây là một câu chuyện kể có tình huống, có chi tiết, có nguyên nhân, hậu quả,... xen vào đó là những câu văn bộc l thái độ, tâm trạng của cây bàng non.

Phần m đầu có thể chọn một tình huống dẫn dắt để cây bàng tâm sự (m theo lối gián tiếp), cũng có th đi ngay vào lời tâm sự không cần qua nhân vật trung gian (mở theo lối trực tiếp).

Đ 20,21, 22 : Yêu cầu về nội dung và hình thức diễn đạt tương tự như Đề 19, chỉ cần thay đối tượng tâm sự và tình huống, lí do tâm sự.

Đề 23 : Yêu cầu v nội dung: Câu chuyện phải toát lên được hình nh và cuộc đời cây tre : đặc điểm hình dáng, hoàn cảnh sống, phẩm chất,... (có thể tham khảo thêm bài viết Cây tre Việt Nam của nhà văn Thép Mi và bài thơ Tre Việt Nam của nhà thơ Nguyễn Duy). Thông qua cuộc đời cây tre, người kể phải gợi cho người đọc thấy được sự gần gũi, thân thiết giữa cây tre và con người Việt Nam. Hay nói cách khác, đằng sau hình ảnh cây tre chính là hình ảnh con người.
- Yêu cu v hình thức din đạt : Cây tre tự kể về cuộc đời mình, tức là câu chuyện phải dùng ngôi k thứ nhất. Nhân vật cây tre phải được nhân hoá.
Lời kể tự nhiên dưới dạng giới thiu, tâm tình, không nên sa vào phát biu cảm nghĩ v cây tre.

Đề 24 : Yêu cầu v nội dung : Đây là một câu chuyện tưởng tượng về thế giới thiên nhiên. Đề ra chỉ gợi cho người viết về số lượng nhân vật, v tình huống, còn người kể chuyện tự xác định ni dung. Dù chọn nôi dung như thế nào thì câu chuyện cũng phải mang ý nghĩa giáo dục (ca ngợi đất mẹ, ca ngợi mùa xuân, ca ngợi sức sống của cỏ cây, hoa lá).

- Yêu cầu về hình thức din đạt: Nên kể theo ngôi thứ ba. Số lượng nhân vật ch cần đúng theo gợi ý của đề : Cây Bàng, Đất Mẹ, lão già Mùa Đông và nàng tiên Mùa Xuân. Các nhân vật phải được giới thiệu và miêu tả với đặc điểm hình dáng và tính cách cụ thể, được đặt trong tình huống cụ th : Từ mùa đông chuyển sang mùa xuân, cây cối như được tiếp thêm sức sống mới. Cây Bàng v mùa đông thì phải gy guộc, run ry, cầu cứu Đất Mẹ. Đất Mẹ điềm đạm, dịu dàng động viên Cây Bàng dũng cm chờ đợi Mùa Xuân; lão già Mùa Đông thì già nua, cáu knh, độc ác, xấu xí; nàng tiên Mùa Xuân xinh đẹp, dịu dàng, tr trung,... Thông qua cách k phải làm toát lên được sự đối đầu giữa một bên là sự sống (Cây Bàng, Đất Mẹ, Mùa Xuân), một bên là sự tàn lụi, chết chóc (Mùa Đông).

Đề 25 : - Yêu cầu về nội dung : Câu chuyện được kể phải giới thiệu về cuộc thi "v đẹp tuổi hoa" của các loài hoa khi mùa xuân tới. Đây là một câu chuyện hoàn toàn tưởng tượng, nhưng phải toát lên được ý nghĩa giáo dục đối với tuổi thơ cũng như ca ngợi vẻ đẹp kì diu ca thế giới các loài hoa khi mùa xuân v.

- Yêu cầu v hình thức din đạt : Nhân vật Hng Nhung Bé kể lại cuộc thi, tức là phải dùng ngôi thứ nhất. Ngoài nhân vật Hng Nhung Bé phải có sự tham gia của nhiều nhân vật khác nữa (bố mẹ Hng Nhung, một số loài hoa khác, người dẫn chương trình, ri các vị giám khảo cũng là các loài hoa được gọi tên cụ thể). Nghệ thuật nhân hoá phải được thể hin từ cách gọi tên nhân vật, cho đến những đặc điểm, hình dáng, tính cách và các hoạt động. Xen vào lời kể phải là những câu, những đoạn miêu tả đặc sắc (t hình dáng các loài hoa, t không khí cuộc thi).

Đ 26 : Yêu cầu v nội dung : Đ ra ch nêu lên một tình huống : có bông lúa bị rơi bên v đường, hoàn toàn không nêu trước nội dung diễn biến. Như vậy, người k phải tưởng tượng ra một cốt truyện có liên quan tới bông lúa ấy. Thông qua cốt truyện tưởng tượng để lng vào ý nghĩa giáo dục đối với con người. Yêu cầu về hình thức din đạt : có th chọn ngôi kể thứ nhất hoặc ngôi k thứ ba. Ngoài nhân vật bông lúa, cần bổ sung thêm các nhân vật khác nữa tuỳ thuộc vào nội dung cốt truyện được lựa chọn (một bác nông dân, một cô bé,...). Ngh thuật nhân hoá phải được sử dụng một cách hợp lí.
- Một vài cách giải quyết tình huống :
+ Bông Lúa đang buồn rầu vì bị bỏ rơi thì một nhóm người xuất hin. Họ phát hin ra Bông Lúa. Bông Lúa cầu cứu thì nhận được nhiu cách đối xử khác nhau th hin quan điểm sống của mỗi người : Người thì reo lên khi phát hiện ra Bông Lúa bên v đường, định nhạt thì người khác gạt đi. Họ định lng lẽ bỏ qua (nhưng người đi sau cùng cúi xuống nhặt Bông Lúa đưa về nhà).
 
+ Bông Lúa đang bun rầu, sợ hãi thì một Con Gà xuất hiện định mổ nó. Bông Lúa đang tuyt vọng thì hai cậu bé xuất hiện. Con Gà sợ hãi bỏ chạy. Hai cậu bé bàn nhau nhặt Bông Lúa v cho vịt ăn khiến Bông Lúa bàng hoàng. Lại một cô bé nữa xuất hiện. Nghe dự định của hai câu bé, côđã phn đối. Sau đó cô nâng Bng Lúa lên, đưa v nhà, gieo những hạt lúa vào một khoảng đất và hi vọng từ những hạt lúa ấy sẽ cho nhiu bông lúa chc mẩy khác ở mùa sau.

Đề 27 : Yêu cầu về nội dung : Câu chuyện kể phải làm nổi bật bài học giáo dục mà chú sẻ Con bướng bnh tự rút ra được qua tình huống : S ta không nghe lời dạy của mẹ nên đã gặp nhiều thất bại ; khi hiu được điều đó, chịu khó rèn luyện thì mới thành công. Đó cũng chính là bài học giáo dục dành cho con người.

- Yêu cầu v hình thức din đạt: Nên kể theo ngôi thứ ba. Đây là câu chuyện tưng tượng, nhân vật là các loài vật (S Mẹ, sẻ Con và một loài vật khác nữa). Do đó cn dùng nghệ thuật nhân hoá để làm nổi bật đặc điểm tính cách của từng nhân vật. Trong câu chuyện phải xuất hiện tình huống (S Con không chịu nghe lời mẹ nên đã thất bại khi tập bay). Diễn biến câu chuyện ra sao là tuỳ thuộc vào trí tưởng tượng của người kể. Tuy nhiên, dù chọn hướng giải quyết nào thì cũng phải toát lên được bài học cho S Con. Trong quá trình kể, ngoài việc giới thiệu các tình tiết thì có th đưa vào các mu đối thoại, có thể đan xen vào những câu văn nêu ý nghĩ của S Con.

Đ 28 : Yêu cầu về ni dung : Bài văn phải ghi lại được cuộc trò chuyện lí thú giữa hai nhân vật : Giọt Nước Mưa Đọng Trên Lá Non và Vũng Nước Đục Ngầu Trong Vườn. Qua cuộc trò chuyện lí thú này, người kể phải gửi gắm trong đó một nội dung giáo dục cụ thể. Đây là một câu chuyện tưởng tượng hoàn toàn.

- Yêu cầu về hình thức diễn đạt: Nên dùng ngôi k thứ ba và ch cn hai nhân vật mà đề ra đã nêu. Mi nhân vật phải th hin được một vài nét v đặc điểm hình dáng, tính cách, một quan điểm sống (tức là đã được nhân hoá). Giọt Nước Mưa Đọng Trên Lá Non thì xinh đẹp nhưng kiêu ngạo và không tự biết mình ; Vũng Nước Đục Ngầu Trong Vườn thì điềm đạm, hiu rõ công việc mình đang làm, không quan tâm đến hình thức,... Gọi là cuộc trò chuyện nên rất cần các mẩu đối thoại. Lời hội thoại phải ngắn gọn mà sâu sc, thể hin được tính cách của từng nhân vật.

- Một s cách kết thúc có thể sử dụng cho câu chuyện này:
+ Khi trời v trưa, nắng gt thì Giọt Nước Mưa bị tan biến một cách vô nghĩa, còn Vũng Nước thì rất hài lòng với ý nghĩa công việc mình đang làm : tiếp nước cho cây.

 
 
+ Giọt Nước Mưa nhún nhảy, vênh váo. Đột nhiên một làn gió lướt tới, cành cây rung rinh.
- Giọt Nước Mưa chưa kịp định thần thì đã rơi tõm xuống Vũng Nước. Bộ áo cánh lng lẫy của nó đã bị nhuốm bùn, trông chng khác gì bác Vũng Nước. Giọt Nước Mưa chợt hiểu ra tất cả và lặng lẽ hoà mình vào Vũng Nước, thấm sâu vào lòng đất.

Đ 29 : Yêu cầu v nội dung : Bài văn phải ghi lại được câu chuyện lí thú giữa hai mẹ con nhà chim trong một tình huống cụ thể : Lần đầu tiên, chim non ra khỏi tổ để ngắm cnh. Thông qua cuộc trò chuyện này, người kể phải làm toát lên được một s vấn đề : thái độ thích thú của chim non khi được khám phá thế giới xung quanh ; ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên cũng như cnh sinh hoạt của con người và vạn vật dưới cái nhìn của hai mẹ con nhà chim.

- Yêu cầu về hình thức din dạt: Dùng ngồi kể thứ ba. Chỉ cần hai nhân vật là Chim Mẹ và Chim Con, bên cạnh những câu hội thoại ngắn gọn phải là những lời văn miêu tả đặc sắc (tả cnh). Cũng có th lng lời miêu tả vào trong lời hội thoại. Qua cuộc trò chuyện, Chim Con phải thể hin được sự ngây thơ hn nhiên, Chim Mẹ dịu dàng âu yếm và có vốn hiểu biết khá rộng (tất cả điu đó phải được thực hiện qua ngh thuật nhân hoá).

Đ 30 : Yêu cu v nội dung : Câu chuyện được kể mang một nội dung có ý nghĩa nhân đạo rất sâu sắc, nhắc nhở con người có ý thức bảo vệ môi trường thiên nhiên. Qua câu chuyện về bài học mà nhân vật chính tự rút ra (hối hận vì trò chơi hái hoa bt bướm), người kể chuyện phải đưa ra một lời khuyên đối với tất c mọi người: Phải biết yêu mến và tôn trọng thiên nhiên.

- Yêu cầu v hình thức diễn đạt: Nên dùng ngôi kể thứ nhất, để cho nhân vật chính tự bộc bạch những suy nghĩ, thái độ của mình đối với bài học giáo dục mà bản thân tự rút ra. Lời kể phải tự nhiên, giàu cảm xúc. Ngoài nhân vật chính có th thêm các nhân vật phụ : Bông Hoa Hng Bị Héo, Cây Hoa Hng Mẹ. Dù là chuyện tưởng tượng thì cũng phải đảm bo tính chân thực.

 

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây