Bài học hay

https://baihochay.com

Soan ngữ văn 9: Nghĩa tường minh và hàm ý

Soan ngữ văn 9: Nghĩa tường minh và hàm ý

1. Bài tập 1, trang 75, SGK.

   Đọc lại đoạn trích đã dẫn ở mục I và cho biết:

   a) Câu nào cho thấy hoạ sĩ cũng chưa muốn chia tay anh thanh niên ? Từ ngữ nào giúp em nhận ra điều ấy ?

   b) Tìm những từ ngừ miêu tả thái độ của cô gái trong câu cuối đoạn văn. Thái độ ấy giúp em đoán ra điều gì liên quan tới chiếc mùi soa ?

Trả lời:

   Bài tập này yêu cầu xác định hàm ý trong lời kể chuyện của tác giả đoạn trích.

   a) Trong đoạn trích chỉ có một câu nói về nhà hoạ sĩ. Hành động của hoạ sĩ được diễn tả bằng hai cụm từ. Cụm từ nào cho biết hoạ sĩ tiếc rẻ khi phải đứng dậy ?

   b) Trong câu cuối đoạn văn, những từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái liên quan tới chiếc khăn mùi soa là :

   - mặt đỏ ửng (ngượng) ;

   - nhận lại chiếc khăn (không tránh được) ;

   - quay vội đi (để giấu sự ngượng ngùng).

   Vì sao cô gái ngượng đến mức đỏ mặt, quay vội đi khi anh thanh niên phát hiện và trả lại chiếc khăn mùi soa ? Có thật là cô gái bỏ quên chiếc khăn giữa cuốn sách không ?

2. Bài tập 2, trang 75, SGK.

   Hãy cho biết hàm ý của câu in đậm trong đoan trích sau đây :

   Bác lái xe dắt anh ta lại chỗ nhà hội họa và cô gái :   

   - Đây, tôi giới thiệu với anh một họa sĩ lão thành nhé. Và đây là cô kĩ sư nông nghiệp. Anh đưa khách về nhà đi. Tuổi già cần nước chè : ở Lào Cai đi sớm quá. Anh hãy đưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước hoa của Yên Sơn nhà anh.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Trả lời:

   Để tìm hàm ý của câu in đậm, em cần xem lại hai vế trong câu ấy có quan hệ với nhau về nghĩa như thế nào.

3. Bài tập 3, trang 75 - 76, SGK.

   Tìm câu chứa  hàm ý trong đoạn trích sau và cho biết nội dung của hàm ý.

   Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp dọa đánh, nó phải gọi nhưng lại nói trổng :

   - Vô ăn cơm !

   Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi "Ba vô ăn cơm". Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra :

   - Cơm chín rồi !

   Anh cũng không quay lại.

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

Trả lời:

   Trong đoạn trích ở đề bài luyện tập này, câu Cơm chín rồi ! mà em bé nói với bố có phải để báo cho bố em biết về việc “cơm đã chín” hay không ? Nếu không phải như vậy thì em bé dùng câu nói đó để nói điều gì ?

4. Bài tập 4, trang 76, SGK.

   Đọc các đoạn trích sau đây (trích từ truyện ngắn Làng của Kim Lân), cho biết những câu in đậm có phải là câu chứa hàm ý không. Vì sao ?

   a) Có người hỏi :

   - Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?...

   - Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !

   Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to :

   - Hà, nắng gớm, về nào...

   Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo.

   b) - Này , thầy nó ạ.

   Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.

   - Thầy nó ngủ rồi à ?

   - Gì ?

   Ông lão khẽ nhúc nhích.

   - Tôi thấy người ta đồn...

   Ông lão gắt lên :

   - Biết rồi !

   Bà Hai nín bặt. Gian nhà lặng đi, hiu hắt.

Trả lời:

   Mục đích của bài tập này là kiểm tra kiến thức về hàm ý, phân biệt câu chứa hàm ý với câu không chứa hàm ý nhưng dễ lầm là có chứa hàm ý.

   Có thể tham khảo các câu hỏi sau đây khi làm bài tập này :

   - Câu nói được in đậm của ông Hai có hướng vào người nào không ? Hay là ông muốn nói cho đỡ ngượng khi bỏ đi vì nghe bà con nói không tốt về làng Chợ Dầu quê ông ?

   - Câu nói được in đậm của bà Hai nói với ông Hai là lời nói dở dang hay có ý gì khác ?

<<XEM MỤC LỤC
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây